Sẽ đền bù đất thu hồi theo giá thị trường

Đây là điểm mới trong dự thảo Nghị định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, mới được Bộ Tài chính hoàn tất.

Theo đó, UBND tỉnh, thành phố sẽ ban hành bảng giá đất vào ngày 1/1 hằng năm làm cơ sở đền bù, nhưng giá này sẽ được điều chỉnh phù hợp với giá thị trường tại thời điểm thu hồi, nếu chênh lệch quá lớn. Như vậy, người dân sở hữu nhà đất trong diện thu hồi sẽ được đền bù theo giá giao dịch thực tế trên thị trường, phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất, sức mua chung của xã hội.

"Người sử dụng, sở hữu nhà đất hợp pháp sẽ có lợi hơn, do đó việc giải tỏa, di dời các khu dân cư, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp sẽ thuận lợi hơn", Cục phó Quản lý Công sản (Bộ Tài chính), tiến sĩ Lê Ngọc Khoa nhận xét.

Nhà ở cũ và mới đều được tính giá trị đền bù theo đơn giá xây mới trong khi quy định hiện tại là bồi thường theo thực tế. Đối với nhà tự xây trước ngày 1/7/2004, người dân được bồi thường 100% theo giá xây dựng mới nếu là đất có đủ điều kiện bồi thường; và 80% nếu đất không đủ điều kiện bồi thường nhưng nhà phù hợp quy hoạch. Trong trường hợp nhà xây dựng trái quy hoạch, người dân không được bồi thường mà chỉ nhận hỗ trợ không quá một nửa mức bồi thường nhà đủ điều kiện. Nếu nhà khi xây dựng bị cơ quan Nhà nước ngăn cấm, buộc đình chỉ, phá dỡ... hoặc xây dựng trái quy hoạch sau ngày 1/7/2004, người dân sẽ phải di dời vô điều kiện.

Dự thảo quy định khu nhà tái định cư phải được hoàn thiện trước khi thu hồi đất, có đầy đủ cơ sở hạ tầng kỹ thuật - xã hội phù hợp với khu dân cư lân cận. Trước khi thu hồi (chậm nhất là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp), chính quyền phải thông báo cho người dân biết về phương án tổng thể tái định cư, bồi thường, hỗ trợ, thời gian, kế hoạch di chuyển...

Ngoài ra, đất vườn, ao thuộc cùng một thửa đất có nhà ở trong khu dân cư được tính là đất ở và được bồi thường toàn thửa nếu đất hình thành trước ngày 18/12/1980 và chủ sử dụng có giấy tờ hợp pháp. Nếu thửa đất hình thành từ ngày 18/12/1980 đến 1/7/2004 và trên giấy tờ đất có ghi rõ diện tích đất ở thì được bồi thường theo diện tích đất ở đó. Trường hợp không có giấy tờ hay giấy tờ không ghi rõ diện tích đất ở thì mức bồi thường do UBND cấp tỉnh quy định căn cứ vào điều kiện, tập quán và hạn mức đất ở của địa phương, phần đất còn lại được bồi thường theo giá đất nông nghiệp.

Quy định trên cũng khiến người sử dụng, sở hữu đất ở cùng thửa với vườn, ao... bớt thiệt hại hơn. Hiện nay, người sử dụng thửa đất vài chục ngàn m2 đất có nhà ở cũng chỉ được đền bù vài trăm m2 theo hạn mức đất ở nông thôn do UBND tỉnh quy định là đúng giá đất ở. Toàn bộ diện tích còn lại được đền bù theo giá đất nông nghiệp, bằng 2-5% giá đất ở. Theo một chuyên gia trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, những mảnh đất như vậy được giao cho các doanh nghiệp thực hiện dự án khu dân cư mới, và thường bị găm giữ chờ giá lên mới tiến hành chia lô, phân nền. Kết quả, người bị thu hồi không đủ tiền để tái tạo quỹ đất như cũ, trong khi dân đầu cơ đất dễ dàng hốt bạc tỷ.

Hiện giá đền bù đất bị thu hồi do UBND cấp tỉnh quy định, nhưng thường quá thấp so với giá trị quyền sử dụng đất trong thực tế. Ví dụ, tháng 8/2003, Hà Nội có công bố mức đền bù tại một số khu vực như sau:

- Khu vực thuộc các phường của quận Hoàn Kiếm (trừ phường Phúc Tân), quận Ba Đình (trừ phường Phúc Xá), quận Đống Đa, quận Hai Bà Trưng (trừ một số phường) và phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ, các thửa đất tiếp giáp với đường phố có đặt tên được áp giá từ 550.000 đến 800.000 đồng/m2; các vị trí còn lại từ 350.000 đến 500.000 đồng/m2;

- Khu vực thuộc các phường Vĩnh Tuy, Minh Khai, Mai Động, Thanh Lương, Giáp Bát, Hoàng Văn Thụ, Tân Mai, Tương Mai, Trương Định, Bạch Đằng (quận Hai Bà Trưng), Phúc Tân (Hoàn Kiếm), Phúc Xá (quận Ba Đình), các phường Quảng An, Yên Phụ, Bưởi (Tây Hồ) áp dụng các mức giá từ 200.000 đến 550.000 đồng/m2.

Mức trên quá thấp so với giá trị quyền sử dụng đất thực tế, vì ngay ở khu vực xa trung tâm như phường Thanh Lương, gia chuyển nhượng đất cũng lên tới gần 10 triệu đồng/m2.

Thiên Đức

Căn Hộ Soho Premier Bình Thạnh